Het maken van een wisselend en voedzaam weekmenu, is voor veel mensen een hele opgave. Mensen op het spectrum kunnen tegen nog meer lastige keuzes aanlopen, dan neurotypische mensen. Bekend is ook dat neurodivergente mensen vaak specifieke wensen hebben met betrekking tot eten. Denk aan geur, smaak en textuur maar ook kleur, de manier waarop het klaargemaakt wordt of de opmaak ervan kan ervoor zorgen dat een gerecht wel of niet in het systeem meegenomen wordt.
Voorspelbaarheid is de sleutel, zo is mijn ervaring. Zo is koken voor iemand op het spectrum weer anders dan koken wanneer je zelf op het spectrum zit. Toch zijn er handelingen waar rekening mee gehouden kan worden in beide gevallen.
Tips om te starten:
Kook je voor iemand op het spectrum, denk dan bijvoorbeeld aan:
- Voorbereiding en transparantie. Lust iemand iets niet? Houd hier dan ook rekening mee. Een geval ‘ik probeer het toch te bereiden, misschien lust diegene het op mijn manier wel’ is vaak vragen om problemen. Als je iets nieuws wilt proberen, communiceer dit dan duidelijk.
- Denk aan geur en kleur. Hoe stom het ook is, ik ken genoeg mensen die een afkeer hebben bij een bepaalde kleur. Overleg of diegene problemen heeft met bepaalde producten als het gaat om geur en kleur.
- Structuur! Zowel op het bord als in het gerecht. Hoe een gerecht geproefd wordt, is een groot onderdeel. Neurotypische mensen denken hier vaak niet eens meer over na. Het is handig om daarom je gerecht te bespreken, maar ook de manier waarop je het klaar maakt. Maak je bijvoorbeeld een pastagerecht, vraag dan hoe je dit mag klaarmaken. Al dente of doorgekookt, het kan het verschil maken!
Kook je voor jezelf als neurodivergent en kan je hierbij ondersteuning gebruiken? Denk dan bijvoorbeeld aan het volgende:
- Éen van mijn meest handige quotes is: “Resultaten uit het verleden, geven garantie voor de toekomst”. In dit geval bedoel ik daarmee: ben je gewend aan een bepaald gerecht of product en vind je dat erg lekker? Gebruik dit dan om verandering in je menu te krijgen. Als je bijvoorbeeld van paprika houdt, kijk dan eens naar de verschillende manieren waarop je dit klaar kan maken. Of houdt je juist van paprika alleen als het uit de oven komt, probeer dan meer gerechten die uit de oven komen. Soms is het klaarmaken van een gerecht op dezelfde manier als je favoriet, een handige stap om nieuwe dingen te proberen.
- Maak het jezelf niet te moeilijk! Er zijn een heleboel fijne kookboeken, waarbij gekeken wordt naar het aantal stappen die je moet doen, het aantal producten die het gerecht maken of hoeveel tijd je er aan kwijt bent. Deze kookboeken zijn er al en voorbeelden daarvan vind je onder de Producten pagina.
- Doe het niet alleen. Het kan een hele uitdaging zijn om nieuwe dingen te proberen. Samen is het vaak makkelijker, gezelliger en minder spannend. Spreek uit wat je denkt nodig te hebben. Iemand die samen met je kookt en eet of iemand die in dezelfde ruimte is als jij, het kan van alles zijn.
Hoe het werkt
Theorie vertelt een heleboel autisme en eetgewoontes. Er zijn veel oorzaken die als gevolg kunnen hebben dat iemand moeite heeft met het eten van bepaalde gerechten. Zo wordt er veel geschreven over de sensorische gevoeligheid, dat mensen met autisme een sterke voorkeur of afkeer hebben van bepaalde texturen en smaken. Ook het sociale aspect van eten kan voor moeilijkheden zorgen. Bijvoorbeeld uit eten gaan of eten in gezelschap, maar ook het doen van boodschappen in de supermarkt. Voor iemand met autisme kan dit een enorme uitdaging zijn en kan het zorgen voor selectief eetgedrag.
Koken voor iemand op het spectrum, of als je zelf op het spectrum zit, kan een hele uitdaging zijn. Ik ben benieuwd hoe jij dit ervaart en of je nog aanvulling hebt op mijn geschreven tips!